RİZE-ÇAYKUR’DAN TÜRKİYE EKONOMİSİNE YERLİ VE MİLLİ HAMLE
ÇAYKUR’un geliştirdiği Çaykopit, ithal kokopite yerli alternatif olarak Türkiye’nin dövizini ülkede tutmayı, tarımsal atıkları ekonomiye kazandırmayı ve sürdürülebilir üretimi güçlendirmeyi hedefliyor. Çay işleme sürecinde ortaya çıkan lifli atıkları modern tarımın önemli girdilerinden birine dönüştürerek hem çevreye hem de ülke ekonomisine katkı sunabilecek stratejik bir yerli üretim modeli ortaya koyuyor.
İthal ürüne yerli alternatif, Döviz Türkiye’de kalacak
ÇAYKUR Gnl. Md. Yusuf Ziya Alim’in “Yurt dışına giden o dövizleri Türkiye içinde tutmak” hedefiyle özetlediği proje, yerli kaynaklarla ithalatı ikame etme yolunda önemli bir potansiyel taşıyor. Ürünün ticarileşmesi ve yaygın biçimde kullanılmasıyla birlikte, ithal yetiştirme ortamlarına ayrılan kaynağın azaltılması ve Türkiye’nin tarımsal üretimde kendi imkânlarından daha fazla yararlanması amaçlanıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Türkiye, örtü altı tarım alanı büyüklüğünde dünyada dördüncü, Avrupa’da ise İspanya’nın ardından ikinci sırada yer alıyor. Seracılık alanındaki büyüme de sürüyor: 1995’te yaklaşık 363 bin dekar olan toplam örtü altı tarım alanı, 2024’te 776 bin dekara ulaştı. Aynı dönemde plastik sera alanı yüzde 317 arttı.
Bu büyüme, topraksız tarımda kullanılan yetiştirme ortamlarına olan ihtiyacı da artırıyor. Bunların başında, Hindistan cevizi kabuğunun lifli kısmından elde edilen ve bitki köklerinin gelişimini destekleyen kokopit geliyor. Hindistan cevizi üretiminin yoğun olduğu ülkelerden ithal edilen kokopit, Türkiye’deki seracılık sektörü için önemli bir girdi.
Çaykopit, bu ithal girdiye yerli bir alternatif geliştirerek her yıl yurt dışına ödenen dövizin Türkiye’de kalmasına, tarımsal atıkların katma değerli bir ürüne dönüşmesine ve döngüsel ekonominin güçlenmesine katkı sağlayabilir.
Çay atığı değil, geleceğin hammaddesi!
RTEÜ yürütücülüğünde; ÇAYKUR Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Karadeniz Teknik Ü. ve Ankara Ü. iş birliğiyle yürütülen çalışmalarla ürünün standardizasyonu ve ticarileştirilmesi hedefleniyor.