Kanbur’dan Türk çaycılığı için kalite çağrısı: “Kaliteli yaprağa 75 TL taban fiyat neden olmasın?”

Kalite dönüşümü için devlet desteği çağrısında bulunan Kanbur, “30 TL’lik yaş çay yaprağı yerine 75 TL’lik kaliteli yaş çay yaprağı neden olmasın?” ifadelerini kullandı.

Rize Ziraat Odası Başkan Adayı Emin Kanbur, Türk çaycılığının geleceğine ilişkin yaptığı değerlendirmede, sektörde kalite odaklı bir dönüşümün kaçınılmaz olduğunu vurguladı. Mevcut üretim anlayışının devam etmesi hâlinde çay bahçelerinin bakımsız kalabileceği ve genç nesillerin çay tarımından uzaklaşabileceği uyarısında bulunan Kanbur, üreticinin emeğinin karşılığını alabileceği yeni bir sistem kurulması gerektiğini ifade etti.

“Çay bahçeleri terk edilme riskiyle karşı karşıya”

Düşük yaş çay fiyatları, üretimde kalite sorunları ve üreticinin emeğinin karşılığını alamamasının sektörün geleceğini tehdit ettiğini belirten Kanbur, özellikle gençlerin çay tarımına olan ilgisinin azaldığına dikkat çekti.

Gençlerin mevcut gelir düzeyi nedeniyle ailelerine ait çay bahçelerine girmekten dahi uzaklaştığını savunan Kanbur, gerekli adımların atılmaması durumunda çay bahçelerinin zamanla bakımsız kalabileceğini ve üretim alanlarının ormanlaşabileceğini dile getirdi.

Çay tarımının gelecek nesiller açısından sürdürülebilir bir gelir kaynağı hâline getirilmesi gerektiğini belirten Kanbur, Türk çaycılığının daha fazla üretimden önce daha kaliteli üretime odaklanması gerektiğini kaydetti.

Kalite dönüşümüne devlet desteği önerisi

Kanbur, çözüm önerisinin merkezine devlet destekli kalite dönüşümü ve kademeli taban fiyat sistemini yerleştirdi. Kaliteyi artırmaya yönelik çalışmaların üreticiye ek maliyet yüklememesi gerektiğini belirten Kanbur, uygun coğrafi koşullara sahip çay bahçelerinin belirlenerek bu alanlarda verim ve kaliteyi artıracak çalışmalar yapılmasını önerdi.

Dönüşüm sürecinde yaşanabilecek ürün kayıplarının ve bahçe yenileme maliyetlerinin devlet destekleriyle karşılanması gerektiğini ifade eden Kanbur, bütün çay bahçelerinin aynı anda dönüşüme tabi tutulması yerine, uygun alanlarda yüzde 5’lik veya aşamalı bir uygulamayla sürecin başlatılabileceğini dile getirdi.

Kalite dönüşümünün başarıya ulaşmasının ardından kaliteli yaş çay yaprağını daha yüksek fiyatla ödüllendiren kademeli bir taban fiyat sistemine geçilmesi gerektiğini belirten Kanbur, böylece üreticinin daha kaliteli ürün yetiştirmeye teşvik edilebileceğini söyledi.

  “30 TL’lik yaş çay yerine 75 TL’lik kaliteli yaprak neden olmasın?”

Çay sektöründe kalite ve ekonomik değer arasındaki ilişkinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunan Kanbur, mevcut fiyatlandırma anlayışına alternatif bir model önerdi.

Kanbur, yaş çay yaprağının yaklaşık 30 TL’den alınıp siyah çayın yaklaşık 300 TL seviyesinde satıldığı bir sistem yerine, kaliteli yaş çay yaprağının 75 TL’den alınabildiği ve kaliteli siyah çayın 750 TL seviyesinde değerlendirilebildiği bir modelin neden oluşturulamayacağını sorguladı.

Söz konusu rakamların piyasa tahmini değil, kalite ile ekonomik değer arasındaki ilişkiyi anlatmak amacıyla verilmiş örnekler olduğunu vurgulayan Kanbur, kaliteli siyah çayın değerinin yükseltilmesinin, kaliteli yaş çay yaprağının değerini de artırabileceğini ifade etti.

“Bir aylık çay harcaması mı, bir günlük tütün harcaması mı?”

Tüketicilerin fiyat algısına da farklı bir açıdan yaklaşılması gerektiğini belirten Kanbur, tütün harcamaları ile ailelerin aylık çay tüketimini karşılaştırdı.

Bir tiryakinin tütün için yaptığı harcamayla dört kişilik bir ailenin bir aylık çay tüketimini kıyaslayan Kanbur, kaliteli siyah çayın kilogram fiyatının 750 TL olması durumunda bunun tüketici açısından gerçekten karşılanamaz bir maliyet olup olmayacağının tartışılması gerektiğini söyledi.

Kanbur, burada temel meselenin yalnızca fiyatları artırmak olmadığını belirterek tüketiciye kaliteli, güvenilir ve ödediği bedelin karşılığını veren bir ürün sunulmasının önemine dikkat çekti.

“Siyah çayın değeri yükselirse yaş yaprağın değeri de yükselir”

Kaliteli siyah çayın ekonomik değerinin artırılmasının, üreticinin gelirini yükseltmek için önemli bir zemin oluşturacağını ifade eden Kanbur, sanayinin daha nitelikli ham maddeye erişmesiyle Türk çayının hem iç piyasada hem de uluslararası pazarlarda rekabet gücünün artırılabileceğini savundu.

Üreticinin emeğinin karşılığını almasının çay bahçelerine sahip çıkılmasını sağlayacağını belirten Kanbur, gençlerin de çay tarımında gelecek ve geçim imkânı görmeleri hâlinde ailelerinden devraldıkları üretim geleneğini sürdürmeye daha istekli olabileceklerini dile getirdi.

“Çayın alternatifi maalesef yine çay”

Çay tarımının Rize ve bölge ekonomisi açısından taşıdığı öneme işaret eden Kanbur, dönüşüm sürecinde devletin, ÇAYKUR’un, özel sektörün ve üreticilerin ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı.

Çay bahçelerinin yalnızca bugünün üretim alanları olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Kanbur, bu alanların bölgenin ekonomik geleceği, ailelerin geçim kaynağı ve gelecek nesillere aktarılacak tarımsal miras olduğunu ifade etti.

Bölgedeki alternatif tarımsal üretim imkânlarının sınırlılığına da dikkat çeken Kanbur, “Bu bölgede çayın alternatifi maalesef çaydır” değerlendirmesinde bulundu.

Kanbur, Türk çaycılığının geleceğinin kaliteli yaprak, kaliteli siyah çay ve kaliteli taban fiyat arasında kurulacak doğru dengeye bağlı olduğunu belirterek, kalite odaklı dönüşümün hayata geçirilmemesi durumunda yalnızca ürün kalitesinin değil, çay tarımının geleceğinin de risk altına girebileceği uyarısında bulundu.